विखेंशी पंगा, पानसरेंची साथ अन् शिवसेनेची नाराजी; संपूर्ण घडामोडींचा इनसाईड रिपोर्ट.
अहिल्यानगर: अहिल्यानगर जिल्हा मध्यवर्ती सहकारी बँकेच्या निवडणुकीत सध्या हायव्होल्टेज राजकीय ड्रामा पाहायला मिळत आहे. जिल्ह्यातील दुष्काळी पार्श्वभूमीवर बँकेची निवडणूक बिनविरोध करण्यासाठी एकीकडे ज्येष्ठ नेत्यांकडून राजकीय समझोत्याचे प्रयत्न सुरू आहेत; तर दुसरीकडे नेत्यांच्या अचानक झालेल्या हालचालींमुळे प्रस्थापितांच्या गोटात अस्वस्थता पसरली आहे.
विधान परिषदेचे सभापती प्रा. राम शिंदे पाठोपाठ राष्ट्रवादी काँग्रेस पार्टी (शरदचंद्र पवार) पक्षाचे खासदार नीलेश लंके यांनीही जिल्हा बँक निवडणुकीसाठी उमेदवारी अर्ज घेतल्याने सहकार क्षेत्रातील गणिते पूर्णपणे बदलली आहेत. दोन्ही प्रमुख नेत्यांनी एकाच दिवशी अर्ज घेतल्याने हा समझोत्याला सुरुंग लावणारा ‘मास्टरस्ट्रोक’ आहे की राजकीय पटावरील नवीन समीकरणाची नांदी, याविषयीच्या चर्चेने जोर पकडला आहे.
संगमनेरमधील बैठकीला दांडी आणि विखेंशी पंगा
जिल्हा बँकेची निवडणूक बिनविरोध पार पडावी यासाठी काँग्रेसचे ज्येष्ठ नेते बाळासाहेब थोरात यांच्या पुढाकाराने संगमनेर येथे सर्वपक्षीय नेत्यांची महत्त्वपूर्ण बैठक पार पडली होती. या बैठकीस भाजपचे प्रदेश उपाध्यक्ष तथा माजी खासदार सुजय विखे पाटील यांच्यासह अनेक प्रमुख नेते उपस्थित होते.
मात्र, या सर्वपक्षीय बैठकीला प्रा. राम शिंदे आणि खासदार नीलेश लंके या दोन्ही नेत्यांनी अनुपस्थित राहणे पसंत केले. राम शिंदे आणि विखे पाटील यांच्यातील भाजपअंतर्गत जुने राजकीय मतभेद, तसेच लोकसभा निवडणुकीपासून नीलेश लंके आणि सुजय विखे पाटील यांच्यात रंगलेला राजकीय संघर्ष सर्वश्रुत आहे. याच वैचारिक आणि राजकीय मतभेदांमुळे दोन्ही नेत्यांनी संगमनेरच्या बैठकीपासून अंतर राखल्याचे बोलले जात आहे.
एकाच दिवशी अर्ज आणि राम शिंदेंचा थेट इशारा
सर्वपक्षीय बैठकीच्या दुसऱ्याच दिवशी राम शिंदे आणि नीलेश लंके यांनी जिल्हा बँकेसाठी उमेदवारी अर्ज उचलल्याचे ‘टायमिंग’ राजकीय वर्तुळात चर्चेचा मुख्य विषय ठरले आहे. अर्ज घेतल्यानंतर राम शिंदे यांनी थेट पालकमंत्री राधाकृष्ण विखे पाटील यांच्या भूमिकेवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले.
“जिल्हा बँकेसंदर्भात एवढी महत्त्वाची बैठक होत असताना त्याची माहिती पालकमंत्र्यांना नसेल, तर त्याबाबत त्यांनी आपली भूमिका स्पष्ट करावी,” असा थेट सवाल शिंदे यांनी केला. तसेच एकनाथ शिंदे यांच्या शिवसेनेने घेतलेल्या स्वतंत्र बैठकीचा हवाला देत, “विधान परिषदेचा सभापती म्हणून महायुतीतील पदाधिकारी आणि कार्यकर्त्यांच्या हितासाठी मला माझी भूमिका पार पाडावीच लागेल,” असा सूचक इशाराही त्यांनी दिला.
दत्तात्रय पानसरेंची साथ आणि शिवसेनेची नाराजी
खासदार नीलेश लंके अर्ज घेण्यासाठी आले असताना त्यांच्या समर्थकांनी जोरदार शक्तीप्रदर्शन केले. या दरम्यान अजित पवार यांच्या राष्ट्रवादी काँग्रेसचे श्रीगोंद्यातील नेते दत्तात्रय पानसरे हे लंके यांच्यासोबत उपस्थित असल्याने अनेकांच्या भुवया उंचावल्या. विधान परिषद निवडणुकीच्या काळात पानसरे यांच्या भूमिकेची मोठी चर्चा झाली होती; आता पुन्हा ते लंके यांच्यासोबत दिसल्याने सहकारात नवे क्रॉस-कनेक्शन तयार होत असल्याचे स्पष्ट होत आहे.
दुसरीकडे, महायुतीतील मुख्य घटक पक्ष असलेल्या एकनाथ शिंदे यांच्या शिवसेनेने स्वतंत्र बैठक घेऊन सध्या सुरू असलेल्या बिनविरोधच्या प्रक्रियेवर उघडपणे नाराजी व्यक्त केली आहे. त्यामुळे केवळ विरोधी पक्षच नव्हे, तर महायुतीतीलच नाराज गट एकत्र येण्याची चिन्हे दिसू लागली आहेत.
काय आहे थोरातांचा ‘प्लॅन बी’?
संगमनेरच्या सर्वपक्षीय बैठकीनंतर लगेचच राम शिंदे आणि नीलेश लंके यांनी अर्ज भरल्याने राजकीय पटलावर बाळासाहेब थोरातांच्या ‘प्लॅन बी’ ची जोरदार चर्चा रंगली आहे.
विखे पाटलांवर दबाव तंत्र: सर्वपक्षीय बैठकीत सुजय विखे पाटील उपस्थित असतानाही शिंदे-लंके यांनी बाहेर राहून अर्ज भरणे, हा विखे पिता-पुत्रांना एकाकी पाडण्याचा किंवा त्यांच्यावर राजकीय दबाव आणण्याचा रणनीतीचा भाग मानला जात आहे.
पडद्यामागील संवादाची दोरी: राम शिंदे आणि नीलेश लंके बैठकीला आले नसले, तरी “आपला त्यांच्याशी संवाद सुरू आहे,” असे थोरातांनी बैठकीनंतर लगेचच स्पष्ट केले होते. त्यामुळे उघड बैठकीपेक्षा पडद्यामागे काही वेगळी राजकीय गणिते शिजत तर नाहीत ना, अशी शंका व्यक्त होत आहे.
‘तिसरा पर्याय’ की छुप्या रणनीतीचा भाग?: विखे विरोधी सर्व नाराजांना (ज्यात भाजपमधील राम शिंदे गट, शिवसेनेचा नाराज गट आणि अजित पवार गटातील पानसरे यांचा समावेश आहे) एकत्र आणून बँकेत सत्ता स्थापनेसाठी थोरातांनीच तर हा ‘प्लॅन बी’ तयार ठेवला नाही ना? अशीही चर्चा सहकार क्षेत्रात सुरू आहे. जर बिनविरोधचा मुख्य प्रयत्न अपयशी ठरला, तर या सर्वपक्षीय असंतुष्ट गटाच्या जोरावर बँकेवर पकड घट्ट ठेवणे, हाच थोरातांचा ‘प्लॅन बी’ असू शकतो.
‘तिसरा पर्याय’ उभा राहणार?
राम शिंदे आणि नीलेश लंके हे दोन्ही नेते जिल्ह्यातील पारंपरिक सहकारी संस्था किंवा साखर कारखान्यांच्या राजकारणातून पुढे आलेले नाहीत. असे असतानाही, जिल्हा बँकेच्या निवडणुकीच्या निमित्ताने त्यांनी घेतलेला पुढाकार हा पारंपरिक सहकार राजकारणाला मोठे आव्हान ठरू शकतो.
आता बाळासाहेब थोरात यांच्या मध्यस्थीने होणारा समझोता यशस्वी होतो, की राम शिंदे, नीलेश लंके आणि महायुतीतील नाराज गट एकत्र येऊन जिल्हा बँकेत स्वतंत्र ‘तिसरा पर्याय’ उभा करतात, याकडे संपूर्ण जिल्ह्याचे लक्ष लागले आहे.
