मुंबई : मार्च महिन्यातील सलग दोन उष्णतेच्या लाटांमुळे नागरिक हैराण झाले असतानाच एप्रिल महिन्यातही उष्णतेचा प्रकोप अधिक तीव्र होताना दिसत आहे. राज्यातील अनेक भागांमध्ये तापमानाने चाळीशी ओलांडली असून विदर्भात तर परिस्थिती अधिक गंभीर बनली आहे.
विदर्भातील अकोला येथे तब्बल ४४ अंश सेल्सिअस इतक्या देशातील सर्वोच्च कमाल तापमानाची नोंद झाली. सलग काही दिवसांपासून येथे तापमान ४३ अंशांच्या पुढेच राहत असल्याने नागरिकांना उष्णतेचा मोठा फटका बसत आहे.
दरम्यान, मुंबईमध्येही उष्णतेची तीव्रता वाढली असून मंगळवारी ३६ अंश सेल्सिअस इतक्या एप्रिल महिन्यातील उच्चांकी तापमानाची नोंद झाली. किनारपट्टी भागात आर्द्रतेमुळे उकाडा अधिक जाणवत असल्याने नागरिक त्रस्त झाले आहेत.
हवामान विभागाच्या माहितीनुसार, उत्तर भारतात निर्माण झालेल्या उच्च दाबाच्या पट्ट्याचा परिणाम महाराष्ट्रावर होत आहे. त्यामुळे उष्ण वारे राज्याकडे वाहत असून १५ एप्रिलपासून काही जिल्ह्यांमध्ये ‘हीटवेव्ह’चा इशारा देण्यात आला आहे. विशेषतः विदर्भ, मराठवाडा आणि मध्य महाराष्ट्रातील काही भागांमध्ये तापमानात आणखी वाढ होण्याची शक्यता आहे.
ज्येष्ठ हवामान तज्ज्ञ कृष्णानंद होसाळीकर यांनी सांगितले की, पुढील चार ते पाच दिवस राज्यातील कमाल तापमानात २ ते ३ अंशांनी वाढ होऊ शकते. तर हवामान अभ्यासक अश्रेय शेट्टी यांनी स्पष्ट केले की, उत्तर भारतातील उच्च दाबाच्या क्षेत्रामुळे गरम व कोरडे वारे महाराष्ट्रात येत आहेत, त्यामुळे विशेषतः विदर्भात उष्णतेचा प्रकोप वाढला आहे.
दरम्यान, हवामान खात्याने दिलेल्या अंदाजानुसार, १९ एप्रिलनंतर वातावरणात काहीसा बदल होण्याची शक्यता असून राज्यातील काही भागांमध्ये अवकाळी पावसाची शक्यता वर्तविण्यात आली आहे. त्यामुळे उष्णतेपासून काही प्रमाणात दिलासा मिळण्याची अपेक्षा आहे.
कशामुळे वाढला उकाडा?
उत्तर भारतातील उच्च दाबाच्या पट्ट्यामुळे गरम व कोरडे वारे महाराष्ट्राकडे येत आहेत. त्यातच आकाश स्वच्छ असल्याने सूर्याची तीव्र किरणे थेट पडत आहेत. किनारपट्टी भागात आर्द्रतेमुळे उकाडा अधिक जाणवतो. या सर्व कारणांमुळे राज्यात सध्या उष्णतेची तीव्र लाट निर्माण झाली आहे.
राज्यातील प्रमुख शहरांतील तापमान (°C) – उष्णतेचा आढावा
विदर्भ (सर्वाधिक उष्णता)
अकोला: ४४.०°C अमरावती: ४३.८°C चंद्रपूर: ४२.२°C गडचिरोली: ४२.६°C नागपूर: ४०.०°C ते ४१.१°C बुलढाणा: ४१.६°C यवतमाल: ४१.०°C मराठवाडाछत्रपती संभाजीनगर: ३९.४°C ते ४१.०°C जालना: ३८.२°C परभणी: ४०.२°C ते ४१.०°C नांदेड: ३९.०°C ते ४१.०°C लातूर: ३९.०°C धाराशिव (उस्मानाबाद): ४०.०°C
पश्चिम महाराष्ट्र
पुणे: ३८.०°C ते ४०.०°C सोलापूर: ४१.०°C ते ४२.५°C कोल्हापूर: ३८.०°C सांगली: ३८.०°C सातारा: ३८.०°C अहिल्यानगर: ३९.०°C
उत्तर महाराष्ट्र
नाशिक: ३८.०°C ते ४०.०°C जळगाव: ४१.०°Cधुळे: ४१.०°C नंदुरबार: ३९.०°C
कोकण विभाग
मुंबई: ३५.०°C ते ३६.७°C ठाणे: ४०.०°C पालघर: ३५.०°C रत्नागिरी: ३४.०°C रायगड: ३२.०°C
उष्णतेत काय काळजी घ्यावी?
प्रखर उन्हात शक्यतो दुपारी बाहेर पडणे टाळावे. बाहेर जाताना डोक्यावर टोपी, स्कार्फ किंवा छत्री वापरावी. शरीरात पाण्याची कमतरता होऊ नये म्हणून भरपूर पाणी, लिंबूपाणी, ताक यांसारखे द्रव पदार्थ घ्यावेत. हलके, सैल आणि फिकट रंगाचे कपडे परिधान करावेत.लहान मुले, वृद्ध आणि आजारी व्यक्तींनी विशेष काळजी घ्यावी. उन्हात जास्त वेळ राहिल्यास चक्कर, डोकेदुखी किंवा अशक्तपणा जाणवल्यास त्वरित सावलीत विश्रांती घ्यावी.
